جامع مفيدى قرن 11 ه. (اسم بانى از كتب تواريخ معلوم و محقق نگشت، در افواه عوام مشهور است كه از جمله متحدثات زال زر است و العلم عندالله) آتشكده يزدان يا تاريخ يزد از مرحوم آيتى در خصوص اين منطقه نوشته اند: « از قراى مهم و معتبر در بلوك يزد يكى زارچ است كه بعد از ميبد كهنگى و قدمتش مسلم است و وجه تسميه آنجا به زارچ و بانى قنات و آبادى آن مجهول و زبان تاريخ در اين باب ساكت است. بارها چيزهايي در جامع مفيدى نسبت به مردم زارچ درج شده است كه به هزل بيشتر شبيه است تا جد، از سادگى و صداقتى كه به مردم آن قريه نسبت داده شده اثرى ديده نميشود، مثلاً ميگويند ...
در قديم جنگى واقع شد و شخصى زارچى را به جاسوسى به اردوى دشمن فرستادهاند، آن شخص يكسر به اردو رفته و فرمانده را طلبيده و گفته است من جاسوسم آمدهام ببينم جمعيت و استعداد شما چيست، خواهشمندم زود حاجت مرا برآوريد و از وضعيت خود و سپاهيان خود مستحضرم سازيد، از اين قبيل سخنان است كه اثرى در مردم آنجا ديده نمىشود». و نيز آيتى معتقد است كه كثه يا زندان اسكندر هنگامى ساخته شد كه در اين حدود شهر يا ايالت بزرگ و مهمى وجود داشته كه قبل از ورود اسكندر و ساختن كثه ساخته شده بود و ايسساتيس نام داشت. هرفته، فرافر و سريزد باقيمانده آن هستند كه در 30 كيلومترى جنوب شرقى يزد قرار دارند. هنگاميكه يزدگرد اول فرزند بهرام ساسانى بدستور پدر از مدائن به فارس مىرفت در يزد اقامت گزيد و به آبادانى آن پرداخت، همراه او سه سرهنگ بودند كه نامشان بيدار، عقدار و ميبدار بود كه سه منطقه كنونى بيده، عقدا و ميبد از ايشان برجاى مانده است.
اسامى فعلى بعضى از شهرهاى استان چون يزد، زارچ، اشكذر، مهريز و ميبد نشانگر قدمت آن قبل از ظهور اسلام در ايران است.
قلعه زارچ
قلعه زارچ بنایی متعلق به دوره اشکانیان
میراثی عظیم که نه به دست ما بلکه به دست جاهلیت ما نابود شد
تاريخ بناى قلعه بدرستى معلوم نيست. تاريخ يزد آيتى يا آتشكده يزدان بعد از ميبد كهنگى و قدمتش را مسلم دانسته و يادگارهاى يزد ص ۱۴۶: در جامع مفيدى (جلد سوم ص ۷۱۵) بنقل از روايات... بناى اين آبادى به زال زر نسبت داده شده است و عين عبارت مفيدى چنين است «گويند از بناهاى زال زر است و تاريخ جديد يزد با انداختن كلمه زارچ از عبارت تاريخ جعفرى كه {فيروزآباد زارچ دو چشمه است}گويد{اين آب، شاه فيروز پدر قباد جارى كرده است}«. تاريخ ايران باستان: فوت شاه فيروز ۴۳۸ميلادى.
بازدید نماینده مردم یزد از مراکز اسکان نوروزی زارچ
"جوکار" نماینده مردم یزد وصدوق درمجلس شورای اسلامی ، "قادری" معاون پشتیبانی و کارشناسان تعاون و بودجه اداره آموزش وپرورش زارچ با حضور در هنرستان کوثر یکی از مراکز اسکان آموزش وپرورش زارچ ازنزدیک روند اسکان میهمانان نوروزی را بررسی کردند.
به گزارش روابط عمومی آموزش وپرورش زارچ "جوکار" نماینده مردم یزد وصدوق درمجلس شورای اسلامی ، "قادری" معاون پشتیبانی و کارشناسان تعاون و بودجه اداره آموزش وپرورش زارچ با حضور در هنرستان کوثر یکی از مراکز اسکان آموزش وپرورش زارچ ازنزدیک روند اسکان میهمانان نوروزی را بررسی کردند.نماینده مردم یزد وصدوق درمجلس شورای اسلامی از تلاش ها و خدمات مجموعه اداره آموزش وپرورش زارچ تشکر وقدر دانی نمود.
تعدادی از مسافرین در حضور نماینده مجلس نحوه برخورد و خدمات ستاد اسکان آموزش وپرورش زارچ را عالی توصیف کردند.
اطلاعیه وب سایت اینترنتی زارچیها
با سلام خدمت همه همشهریان عزیز
از ابتدای اغاز به کار وب سایت اینترنتی زارچیها مکررا از تمامی اصحاب رسانه و روابط عمومی های ادارات بخش زارچ جهت درج مطالب و اخبار در سایت زارچیها درخواست همکاری شده است و گویای ادعای ما متن نامه هایی است که به ادارات بخش زارچ ارسال گردید و جز اداره اموزش و پرورش همگی بی جواب مانده است
همچنین از همه اقشار جامعه به ویزه فرهنگیان و دانشجویان جهت همیاری در تهيه و انتشار مطالب سودمند با موضوع زارچ دعوت بعمل آمده که جز اندکی از دوستان ( که جا دارد از همگی این عزیزیان تشکر نماییم ) کسی دست یاری به سوی مدیران این سایت نداده است و به جهت نبود نویسنده و خبرنگار ویژه جهت به روز رسانی سایت تنها به اخبار منتشر شده از سایت های فعال وابسته به ادارات و نهاد های دولتی زارچ ( از جمله سایت دانشگاه پیام نور - اداره اموزش و پرورش - مهد قران کریم -شهرداری زارچ - کانون فرهنگی مسجد دارالشفاء ) و وبلاگ های شخصی برخی شهروندان اکتفا گردیده است .
فلذا از کلیه ادارات و همچنین شهروندان گرامی در کلیه نقاط کشور و حتی در خارج از کشور تقاضا داریم جهت به روز رسانی و فراگیر شدن و پربارتر نمودن اطلاعات سایت در تهیه انواعمطالب از جمله خبر، مقاله های انتقادی ، گزارش ، مصاحبه ،معرفی شخصیت ها، عکس و دست نوشته های ادبی و غیره ما را یاری نمایید .
خاطر نشان می شود وب سایت اینترنتی زارچیها از نظر معنوی متعلق به هیچ فرد یا سازمان دولتی و غیر دولتی نبوده و در بیان حقایق و انتقادات تنها با در نظر گرفتن مسئولیت های شرعی و مقررات دولتی بدون پروا در انتشار مطالب خود اقدام می نماید و این فضای مناسبی را برای مشارکت همه اقشارفراهم می نماید .
منتظر تماس و ارسال مطالب شما هستیم
09132528611 info@zarchiha .com
محمد قاسم وکیلی – محمد ابراهیم آسایش
ویژگیهای تاریخی و فنی قنات زارچ
در مورد ویژگیهای کلی قناتها و اهمیت آنها به عنوان رگ حیات شهر ،مقالات و کتابهای زیادی نوشته شده و ما از تکرار آنها پرهیز میکنیم و مستقیما به دنبال موضوع اصلی یعنی قنات زارچ میرویم .
در ابتدا باید قنات زارچ را از نظر نوع مسیر و طولانی بودن ،شاهکاری دانست زیرا طول مسیر اصلی ، همراه با شاخه های آن حدود 80 کیلومتر است . باید توجه کرد که این عدد در بعضی منابع کمتر و در بعضی منابع بیشتر ذکر شده است ، برای مثال در یکی از منابع نوشتاری ،عددی در حدود 120 کیلومتر ذکر شده که به نظر اغراق آمیز می آید . البته این قنات دارای سند مالکیت است و با مراجعه به آن میتوان طول اصلی مسیر قنات را بدست آورد .
مبدأ قنات در حوالی روستای فهرج است که پس از طی روستاهایی مانند خویدک ،دهنو و اکرمیه وارد شهر یزد گردیده از محلات مختلف شهر از جمله میدان امیر چقماق عبور کرده و پس از گذر از مسجد جامع ،از شهر یزد خارج و بطرف زارچ حرکت میکند. مسیر دقیق قنات بر اساس مندرجات ثبت شده در حدود و مشخصات قنات در سند مالکیت آن آمده است.
در تصویر میتوانید موقعیت فهرج و زارچ را نسبت به یزد درک کنید :
با آغاز ایام محرم، همه شهر «زارچ» استان یزد پر از شیون و زاری خیل عزاداران حسینی است. مردم ده شب و روز است که در رثای بزرگ پرچمدار آزادی و آزادگی و یاران وفادارش درسوگ و ماتم نشستهاند، مرثیه میخوانند و مویه میکنند. همه گوشه شهر مجلس عزا، ذکر و یاد حماسه بزرگ عاشورا برقرار است و حسینیهها، مساجد و منازل در یاد جانفشانی حماسه سازان سیاه پوش شده است. انبوه سوگواران گروه گروه و دسته دسته خود را به میدان مرکزی شهر یعنی حسینیه بزرگ میرسانند. همان جایی که ده شب گذشته هزاران نفراز عزاداران در زیر خیمه عزای حسینی تا پاسی از نیمه شب به سوگورای و نوحه سرایی میپرداختند و به سخنان گویندگان در ذکر مصایب و مناقب اهل بیت علیهمالسلام گوش فرا میدادند، همه ساله یک سخنران ویژه از خارج استان به این محفل بزرگ و کم نظیر دعوت میشود.
لحظه به لحظه تعداد زن و مرد و پیر و جوان فزونی میگیرد، همه از هر گوشه کنار ایران به زادگاه و سرزمین ابا و اجدادی خود آمدهاند تا در جوار فامیل، دوستان و بستگان در برپایی خیمه عزای ابا عبدالله الحسین علیهالسلام سهمی جستجو کنند، اینجا هیچکس تماشا گر نیست، حتی طفلان شیرخواره در نقش اول ظاهر میشوند، گویی اینجا کربلاست، همه جا پر از غوغاست.
سابقه کتابخانه های عمومی در زارچ یزد و فعالیت کتابخانه عمومی باقرالعلوم (ع)
جامعه جوان وپویا وروبه رشد جمهوری اسلامی ایران در مسیر اعتلای خود نیاز وافر به تکثیر وتکثر کتاب کتابخوان وکتابخانه دارد وتوسعه هر یک از این سه که به حوزه ای از فرهنگ عمومی جامعه ارتباط پیدا می کند .تاثیر وتاثر متقابل بر روی مقوله دیگر دارد .در همین رابطه نقش برجسته توسعه کمی وکیفی کتابخانه های تخصصی و عمومی در افزایش ارتقا کتاب وکتابخوان در جامعه واضح وآشکار است .
باتوجه به همین مراتب از یک سو ونیاز روبه گسترش جوانان وفرهنگ دوستان شهر زارچ یزد اعم از دانش آموزی دانشجویان فرهنگیان اساتید وعلما به سهولت دسترسی به کتاب وکتابخانه از سوی دیگر وباتلاش یکی از خیرخواهان نیک اندیش این خطه همزمان با بیست وپنجمین سالگرد قیام خونین مردم مومن و روشن ضمیر یزد در فروردین ماه 1357و همراه باسرزدن دوباره شکوفه های بهاری کتابخانه عمومی باقرالعلوم(ع) فعالیت خود را آغاز نمود.
این گزارش به معرفی این نهاد فرهنگی جدید التاسیس و سابقه کتابخانه های عمومی در زارچ یزد می پردازد وامید است در شناساندن فضای فرهنگی این بخش از کشور به جامعه گامی موثر ومفید به حساب آید.
قبل از سال 150ه.ق(یکصد و هفتاد و چهار سال پیش) سابقه ای از کتابخانه های عمومی و به یک مفهوم امکان استفاده عموم مردم از یک کتاب در زارچ در دست نیست. در این سال مرحوم ملا علی اکبر زارچی کتاب عوالم العلوم را وقف عموم نمود دستخط آن فقید سعید چنین است
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد الله الذی وقف علی ضمائر العباد وصلی الله علی محمد و اهل بیته افضل العباد ولعنه الله اعدائهم الی یوم المعاد و بعد غرض از تحریر این کلمات اینکه وقف صحیح شرعی و حبس مخلد ملی نمود قربه الی الله وطلبا لمرضاته عالیجناب مقدس القاب فضائل ماب آخوند ملا علی اکبر خلف الصدق مرحمت وغفران پناه آخوند ملا جعفر زارچی این جلد کتاب از عوالم العلوم را برکافه طلبه علوم از اهل یزد وتولیت آن را مادام الحیوه به نفس نفیس خود وبعد به اعلم اولاد نسلا بعد نسل مفوض نمودند مشروط اینکه نخرند ونفروشند ومرهون نسازند (فمن بدله ماسمعه فانما اثمه علی الذین یبدلونه –قران کریم –وکان وقوع ذلک فی شهر جمادی الاولی من شهود سنه 1250)